Ortodonti

Genel diş hekimliği kontrolleri dişler sürdükten sonra başlasa da, Türk Dişhekimleri Birliği ve uluslararası ortodonti dernekleri, çocukların en geç 7 yaşında bir ortodonti uzmanı tarafından muayene edilmesini önermektedir. Bu erken muayene, çene gelişimindeki problemlerin veya sürmekte olan daimi dişlerin konum bozukluklarının erkenden tespit edilmesini sağlar. Erken teşhis, ileride daha karmaşık tedavilere olan ihtiyacı azaltabilir.

Evet, gerekli görülen durumlarda yapılabilir. “Erken Dönem” veya “Koruyucu ve Önleyici” ortodontik tedaviler, ağızda henüz süt dişleri varken uygulanabilir. Bu tedavilerin amacı dişleri düzeltmekten ziyade, çene kemiklerinin gelişimini yönlendirmek, kötü alışkanlıkları (parmak emme vb.) durdurmak veya daimi dişler için yer açmaktır.

Hayır. Çocuğunuzun çene yapısında belirgin bir uyumsuzluk (alt çenenin önde olması, üst çene darlığı, açık kapanış vb.) fark ediyorsanız, daimi dişlerin tamamlanmasını beklemeden bir ortodonti uzmanına başvurmalısınız. Bazı iskeletsel problemlerin tedavisi, büyüme ve gelişme potansiyelinden yararlanmak için belirli yaş aralıklarında (genellikle ergenlik öncesi) çok daha etkilidir.

Diş çekimi, ortodontik tedavide yaygın olarak kullanılan bir planlama yöntemidir ancak her hastada zorunlu değildir. Hekiminiz; şiddetli yer darlığı (çapraşıklık), çene ilişkilerini düzenleme ihtiyacı veya yüz profilini iyileştirme gibi tıbbi gerekçelerle diş çekimine karar verebilir. Çekim kararı, röntgenler ve modeller üzerinde yapılan detaylı analizler sonucunda verilir.

Her iki yöntem de dişleri hareket ettirmeyi amaçlar, ancak uygulama biçimleri farklıdır:

• Sabit Braketler (Tel): Dişlerin üzerine yapıştırılır ve tedavi sonuna kadar çıkmaz. Kontroller genellikle 4-6 haftada bir yapılır. Şiddetli vakalarda daha kontrollü hareket sağlayabilir. Yemek kısıtlamaları (sert/yapışkan gıdalar) mevcuttur.

• Şeffaf Plaklar (Telsiz): Hasta tarafından takılıp çıkarılabilir. Takılıyken neredeyse görünmezdirler. Yemek yerken veya diş fırçalarken çıkarılır, bu da ağız hijyenini kolaylaştırır. Ancak tedavinin başarısı, hastanın plakları günde en az 20-22 saat takma disiplinine bağlıdır.

Hangi yöntemin sizin için uygun olduğuna, klinik durumunuzu değerlendiren hekiminiz karar verecektir

Ortodontik tedavi ile dişler istenen konuma geldikten sonra, dişleri çevreleyen kemik ve diş eti dokusunun bu yeni duruma uyum sağlaması zaman alır. Dişlerin eski yerlerine dönme eğilimi çok yüksektir (relaps). Pekiştirme tedavisi, elde edilen sonucu korumak için yapılır. Bu aşamada sabit sabitleyiciler (retainer telleri) veya hareketli plaklar kullanılır. Pekiştirme aşaması, aktif tedavi kadar önemlidir ve hekimin önerdiği süre boyunca titizlikle uygulanmalıdır.

Evet. Sabit braket kullanan sporcular, temas sporlarında (basketbol, futbol, dövüş sporları vb.) dişlerini ve tellerini korumak için özel olarak hazırlanan ağız koruyucuları (mouthguard) kullanmalıdır. Şeffaf plak kullananlar, antrenman veya müsabaka sırasında plaklarını çıkarabilirler (tabii günlük takma süresine dikkat ederek). Üflemeli çalgı çalanlar için de bir alışma süreci gerekebilir, ancak tedaviye engel teşkil etmez.

Evet. Dişleri çevreleyen kemik ve diş eti dokusu sağlıklı olduğu sürece ortodontik tedavi her yaşta uygulanabilir. Çene kemik yapısını ilgilendiren problemlerin tedavisi ise genellikle büyüme-gelişme döneminde planlanır.

Tedavi süresi; var olan çapraşıklığın derecesine, çene ilişkilerine, seçilen tedavi yöntemine ve hastanın uyumuna bağlı olarak kişiden kişiye değişiklik göstermektedir.

Braket veya plak kullanan bireylerin ağız hijyenine ekstra özen göstermesi gerekir. Arayüz fırçaları, ortodontik diş fırçaları ve diş ipi kullanımı hekimin önerdiği şekilde düzenli sürdürülmelidir.